ΠΛΑΝΗΤΙΚΗ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ

ΠΛΑΝΗΤΙΚΗ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ

Ένα από τα μεγαλύτερα επιτεύγματα της ανθρώπινης επιστήμης και τεχνολογίας, είναι η προσέγγιση άλλων πλανητών και ουρανίων σωμάτων και η χαρτογράφησή τους. Πολλές περιοχές σε άλλους πλανήτες έχουν χαρτογραφηθεί, άλλες χονδρικά και άλλες λεπτομερώς.

Οι χαρτογραφήσεις επιτυγχάνονται με διάφορες μεθόδους. Πρώτος ο Γαλιλαίος το 1609, παρατήρησε τη Σελήνη με τηλεσκόπιο και τη χαρτογράφησε, δίνοντας ονόματα στις σκούρες περιοχές της. Τον 20^ο αιώνα ο άνθρωπος κατάφερε να στείλει μη επανδρωμένα διαστημικά σκάφη, με σκοπό να μπουν σε τροχιά γύρω από πλανήτες, όπως ο Άρης, η Αφροδίτη και ο Ερμής, και να φωτογραφήσουν κομμάτι προς κομμάτι την επιφάνειά τους, φτιάχνοντας ένα «παζλ» παγκόσμιων χαρτών. Μερικά σκάφη έχουν προσεδαφιστεί στον Άρη, τη Σελήνη και τον Τιτάνα και έχουν καταγράψει λεπτομερώς τα στοιχεία του εδάφους τους και του εσωτερικού τους.

Παρακάτω θα παρουσιάσουμε μια λίστα με τα κυριότερα χαρακτηριστικά των στερεών πλανητών και δορυφόρων, που έχουμε καταφέρει να χαρτογραφήσουμε, έστω και όχι ολόκληρους. Θα εξηγήσουμε όμως πρώτα μερικούς γεωλογικούς όρους.

Κρατήρας: Μία λακκούβα στην επιφάνεια ενός ουράνιου σώματος, που ποικίλει σε διαστάσεις, από μερικά μέτρα έως πολλά χιλιόμετρα. Δημιουργείται συνήθως από πρόσκρουση μετεωρίτη ή αστεροειδή και λέγεται κρατήρας πρόσκρουσης. Όταν προέρχεται από ηφαιστειακές δραστηριότητες, λέγεται κρατήρας ηφαιστείου.

Όρος: Ένα φυσικό ύψωμα του εδάφους που προκύπτει από κινήσεις των τεκτονικών πλακών ενός ουράνιου σώματος. Έχει συνήθως τριγωνική μορφή με μυτερές κορυφές, αλλά μπορεί να είναι και θολοειδές.

Θάλασσα (στη Σελήνη): Μια εκτενής ομαλή περιοχή με σκούρο χρώμα εδάφους, που προκύπτει από τη ροή λάβας.

Ηφαίστειο: Ένα ύψωμα που δημιουργείται από ροή λάβας που ψύχεται και στερεοποιείται. Κατά περιόδους είναι ενεργό και «ξερνά» ύλη, όπως λάβα, καπνό κλπ.

Ρήγμα: Μια μεγάλη χαράδρα ή φαράγγι στην επιφάνεια ενός ουράνιου σώματος, που προκύπτει είτε από απομάκρυνση των τεκτονικών πλακών, είτε λόγω της παρουσίας ενός ασταθούς υλικού κάτω από το έδαφος (στην περίπτωση της Ευρώπης, δορυφόρου του Δία, ίσως είναι ωκεανός υγρού νερού).

Έρημος: Μια έκταση ξηράς , όπου η βροχόπτωση είναι σπάνια, έως και ανύπαρκτη και το κλίμα είναι πολύ ξηρό. Μπορεί να έχει πολύ υψηλές ή πολύ χαμηλές θερμοκρασίες και να καλύπτεται από άμμο, βράχια, χώμα, χιόνι ή πάγο και παγετώνες.

Θάλασσα (στη Γη): Ανοικτή έκταση αλμυρού νερού που καλύπτει ένα μέρος του εδάφους και περιβάλλει την ξηρά. Μια μεγάλη σε έκταση θάλασσα λέγεται ωκεανός. Ίσως 100 χιλιόμετρα κάτω από την επιφάνεια της Ευρώπης, δορυφόρου του Δία, υπάρχει ένας βαθύς ωκεανός.

Ερμής

Διάμετρος: 4880 km

1 Κρατήρας Καλόρις

2 Κρατήρας Φειδίας

3 Κρατήρας Σόμπκου

4 Κρατήρας Βιβάλντι

5 Κρατήρας Ματίς

6 Κρατήρας Κόιπερ

7 Κρατήρας Ντεμπυσύ

8 Κρατήρας Τσαϊκόφσκι

9 Κρατήρας Μότσαρτ

10 Κρατήρας Χοκουσάι

11 Κρατήρας Στρίντμπεργκ

12 Κρατήρας Βέρντι

Αφροδίτη

Διάμετρος: 12104 km

1 Περιοχή Όβδα

2 Γη της Αφροδίτης

3 Περιοχή Άιστλα

4 Γη της Ιστάρ

5 Περιοχή Άλφα

6 Γη της Λάντα

7 Περιοχή Θέτις

Γη

Διάμετρος: 12756 km

1 Αφρική

2 Έρημος Σαχάρα

3 Ευρώπη

4 Αραβική Χερσόνησος

5 Ασία

6 Οροσειρά Ιμαλαϊων

7 Αυστραλία

8 Ινδικός Ωκεανός

9 Νότια Αμερική

10 Τροπικό Δάσος του Αμαζονίου

11 Βόρεια Αμερική

12 Ατλαντικός Ωκεανός

13 Ειρηνικός Ωκεανός

14 Αρκτική

15 Ανταρκτική

16 Μεσόγειος Θάλασσα

17 Κόλπος του Μεξικού

18 Βόρειος Παγωμένος Ωκεανός

19 Ινδονησία

Pe Πεκίνο

Se Σεούλ

To Τόκιο

HK Χονγκ-Κονγκ

Si Σίδνεϋ

NY Νέα Υόρκη

Ch Σικάγο

LA Λος Άντζελες

RJ Ρίο ντε Τζανέιρο

Lg Λάγκος

CT Κέιπ Τάουν

Ca Κάιρο

Du Ντουμπάι

Co Κωνσταντινούπολις

Ro Ρώμη

Pa Παρίσι

Be Βερολίνο

Lo Λονδίνο

Mo Μόσχα

Ls Λισσαβώνα

Σελήνη (Δορυφόρος της Γης)

Διάμετρος: 3475,06 km

1 Θάλασσα της Ησυχίας

2 Θάλασσα της Γαλήνης

3 Θάλασσα των Ατμών

4 Θάλασσα των Όμβρων

5 Ωκεανός των Καταιγίδων

6 Θάλασσα των Χυμών

7 Θάλασσα των Νεφών

8 Θάλασσα του Νέκταρ

9 Θάλασσα των Κρίσεων

10 Θάλασσα της Γονιμότητας

11 Θάλασσα του Νότου

12 Θάλασσα της Μόσχας

13 Κρατήρας Πλάτων

14 Κρατήρας Τύχων

Άρης

Διάμετρος: 6792 km

1 Πεδιάδα του Μάρινερ (Βάλλες Μαρινέρις)

2 Όρος Όλυμπος

3 Γη της Ξάνθης

4 Όρος Θάρσις

5 Γη του Τέμπε

6 Γη της Αραβίας

7 Κρατήρας Ελλάς

8 Γη της Τυρρηνίας

9 Βόρεια Παγοκαλύμματα

10 Νότια Παγοκαλύμματα

11 Περιοχή Ηλύσιον

12 Περιοχή Ουτοπία

13 Περιοχή Κυδωνία

14 Γη του Προμηθέως

15 Γη της Αονίας

16 Γη των Σειρήνων

17 Περιοχή Ήφαιστος

18 Όρη του Ταρτάρου

Φόβος (Δορυφόρος του Άρη)

Διάμετρος: 26 km (κατά προσέγγιση, διότι έχει ανώμαλο σχήμα)

1 Κρατήρας Στίκνυ

2 Κρατήρας Λίμτοκ

3 Κρατήρας Ντρούνλο

4 Κρατήρας Ρελντρεσάλ

5 Κρατήρας Γκιούλιβερ

6 Κρατήρας Τοντ

Γανυμήδης (Δορυφόρος του Δία)

Διάμετρος: 5262,4 km

1 Περιοχή Μπάρναρντ

2 Περιοχή Νίκολσον

3 Περιοχή Περίν

4 Περιοχή του Γαλιλαίου

5 Περιοχή Μάριους

6 Κρατήρας Τρως

7 Κρατήρας Σίστι

Καλλιστώ (Δορυφόρος του Δία)

Διάμετρος: 4820,6 km

1 Περιοχή Βαλχάλα

2 Κρατήρας Άσγκαρντ

3 Κρατήρας Ούτγκαρντ

4 Κρατήρας Χάιμνταλλ

Ιώ (Δορυφόρος του Δία)

Διάμετρος: 3643,2 km

1 Ηφαίστειο Πελέ

2 Περιοχή Μίντια

3 Περιοχή Βόσπορος

4 Περιοχή Βακτρία

5 Περιοχή Μυκήνες

6 Περιοχή Ιλλυρικόν

7 Περιοχή Λέρνα

8 Περιοχή Κολχίς

9 Όρος Μοντζιμπέλο

10 Κρατήρας Λόκι

11 Κρατήρας Μπαμπάρ

12 Ιώνια Όρη

13 Κρατήρας Οτ

14 Όρη Χι’ιάκα

Ευρώπη (Δορυφόρος του Δία)

Διάμετρος: 3121,6 km

1 Περιοχή Μπαλγκάταν

2 Περιοχή Άννον

3 Περιοχή Μοϋτούρα

4 Κρατήρας Πουϊλ

5 Περιοχή Τάρα

6 Περιοχή Πόουϊς

7 Περιοχή Αργκάντνελ

8 Περιοχή Ντάιφεντ

9 Περιοχή Φάλγκα

10 Ρήγμα Μίνως

11 Ρήγμα Πελόρους

12 Ρήμα Κάδμος

13 Ρήγμα Εύφημος

14 Ρήγμα Ραδάμανθυς

Τιτάνας (Δορυφόρος του Κρόνου)

Διάμετρος:  5150 km

1 Περιοχή Αζτλάν

2 Περιοχή Φένσαλ

3 Περιοχή Κουϊβιρα

4 Κρατήρας Σίνλαπ

5 Περιοχή Αάρου

6 Περιοχή Σένκυο

7 Περιοχή Τσινγκ-Του

8 Περιοχή Σάνγκρι-Λα

9 Περιοχή Ξανάντου

10 Περιοχή Τούι

11 Περιοχή Τσεγκίχι

12 Περιοχή Μετσοράμια

13 Νότια Παγοκαλύμματα

14 Περιοχή Μπέλετ